Verslag werkdag Tafelbergheide 29 september 2002

- Gooi en Eemlander dinsdag 1 oktober 2002 -

Zweten voor nieuw leven op de hei.
Vrijwilligers van natuurvereniging Nardinclant plaggen zaterdagochtend een van de leemkuilen op de Blaricummer Tafelberghei.

Zwaar maar uitermate nuttig werk
De dauw trekt net op van de struiken als ongeveer tien vrijwilligers zaterdagochtend met hun schop in de grond staan te wroeten op de Blaricumse Tafelberghei. Het is de werkgroep van landschapsbeheer Nardinclant die een leemkuil plagt zodat er in plaats van een dikke grasmat weer ruimte komt voor heidebloemen, struiken en uiteindelijk ook weer voor nieuwe dieren. Zwaar maar uitermate nuttig werk. ,,Als wij het niet doen, doet niemand het. En dan gaan er heel wat bijzondere plantengemeenschappen verloren'', zegt Jan Loggen van Nardinclant.

Leemkuilen
Landschapsbeheer Nardinclant trekt er elke drie weken op uit om op verschillende plekken in de regio de natuur in balans te houden. Ze graven en onderhouden waterpoelen voor amfibieŽn, hooien bloemrijke graslanden, knotten wilgen, plaggen en maken oude bunkers geschikt als winterverblijf voor vleermuizen. Een leemkuil plaggen is uit dit rijtje goede doelen niet het leukste klusje, maar wel een belangrijke volgens Loggen. ,,De leemkuilen stammen uit de tijd dat er leem werd gewonnen op de hei. Doordat er restjes leem in de grond zijn achtergebleven, is de bovenste laag dichtgeslibd. Veel planten en bloemen krijgen geen kans meer om te groeien. Door de toplaag te plaggen, komen er stukjes vrij zodat bijvoorbeeld het kwetsbare geelhartje zich opnieuw kan nestelen.'' Leuk voor de wandelaars, die weer kunnen genieten van een variatie aan heidebegroeiÔng, maar minstens net zo prettig voor de dierenwereld. ,,De leemkuilen zijn een populair oord voor vliegsoorten, bijen en hagedissen. Maar die hebben wel bepaalde bloemen en planten nodig anders kunnen ze niet overleven'', legt Loggen uit.

Heidebloemen melden zich
Het is nu voor de derde keer dat het vrijwilligersteam neerstrijkt in de kuil ongeveer driehonderd meter van restaurant De Tafelberghei. ,,De eerste keer hebben we vooral bramenstruiken verwijderd. Bijna geen enkele plant kreeg nog een kans. Dat is twee jaar geleden en nu zie je dat de eerste heidebloemen zich weer hebben gemeld.'' Het plaggen is de eerste stap op weg naar een gezonde leemkuil. Loggen: ,,Als we hiermee klaar zijn, gaan we nog grasmaaien en tot slot laten we hier een kudde schapen grazen om verruiging tegen te gaan.''

Noeste werkers
Andre Aptroot uit Soest staat even uit te rusten. ,,Het is wel uitkijken, erg zwaar werk.'' Hij staat aan de zuidkant van de kuil. Aan de overkant slepen twee mannen een kruiwagen vol met lappen grond over de hei. Het gaat niet soepel, want de zware wagen schudt hevig over de hobbelige hei. Je moet wel heel erg gedreven zijn, wil je hier op de vrije zaterdag voor de lol rond banjeren. ,,Ach, je bent lekker buiten en het is voor een goed doel. Ik geniet ervan als ik hier over een tijdje wandel en er groeien weer mooie planten'', zegt Aptroot voordat hij het voorbeeld volgt van de andere noeste werkers en zich weer in een ongemakkelijke houding bukt om verder te plaggen.

Appelboom
Het plaggen op de Tafelberghei gebeurt niet met een machine omdat het om te kleine stukjes grond gaat. En zoals het in de cirkel van het leven is geregeld, moet er bestaand leven verdwijnen voor nieuw. Een jonge appelboom midden in de leemkuil zal het eind van de dag vermoedelijk niet halen. Aptroot: ,,We moeten het nog even overleggen, maar hij hoort hier niet. De boom staat hier omdat iemand een kokkenhuis in de kuil heeft gegooid. Maar bomen zorgen voor een bodemsoort die niet op de hei past en de typische heidestruiken in de weg zit. Als we de appelboom handhaven, hebben we al het werk voor niets gedaan.''

Laura van Zutphen - Gooi en Eemlander